|
Historia
Skąd znamy Amstaff'y?
Amerykański Pit Bull Terrier, oraz wywodzący się od niego Amstaff, mają
ostatnimi czasy niezasłużoną złą publicystykę. Często historia tych
ras psów bojowych jest wykorzystywana jako argument przeciwko nim. W
wielu państwach już dziś te rasy są poza prawem, ich posiadanie jest
nielegalne nie tyle w związku z wydarzeniami czy też wypadkami, ale
głównie ze względu właśnie na historię tych psów. Przeszłość tych ras
jest krwawa i pełna blizn po walkach i nie wolno temu zaprzeczać, wręcz
przeciwnie. Jednak należy wyciągać odpowiednie, logiczne wnioski, nie
poddawać się histerii podniecanej przez media i rządnych głosów polityków,
którzy "coś" chcą robić, nie bardzo wiedzą jednak co...
Przeznaczeniem życiowym tej rasy
była walka. Ludzkość próbowała uzyskać psy nieczułe na ból, takie, które
mają w sobie rządzę zabijania.
Zaczęło się to w Anglii. Były tam bardzo popularne walki zwierząt. na
początku psy walczyły z lawami, bykami i niedźwiedziami. Potem przerodziło
się to w walkę tylko psów z psami. W roku 1204 lord Stamford z Lincolnshire
zorganizował pierwsze, ujęte w ramy organizycyjne walki psów z bykami.
Nie wiadomo do końca jakie psy brały w nich udział. Prawdopodobnie stanowiły
formę przejściową między psami w typie Mastiff'a a późniejszego buldog'a.
Popularniejszymi od walk z innymi zwierzętami były z pewnością walki
psów z bykami, noszące nazwę BULL BAITING. Ale było coraz więcej przeciwników
tych krawych zabaw. W 1802r. do parmalentu wpłynął projekt ustawy zakazującej
walk psów, została ona jednak odrzucona. Jednak w roku 1835 parlament
uchwalił ustawę zakazującą walk wszystkich zwierząt. Mimo to walki wciąż
organizowano.
W wyniku przepisów zakazujących walk zwierząt, coraz większą popularność
zdobywały walki samych psów. Był to powód, by hodować coraz to zwrotniejsze,
szybsze i bardziej agresywne psy niż te, którymi cechowały się psy "dotychczasowe"
(buldog'i). Bazą powstających mieszanek pozostał buldog, który znacznie
różnił się od współczesnego. W wieku XIX porządane były osobniki z małymi
głowami, smukłę i wysokonożne.
W latach 1820-1830 psy walczyły na arenach, które określano słowem "pit".
Psy służące do walki, zaczęły rónież być tak nazywane. Nazwa ta, przetrwała
do dziś. Psy walczące występowały pod następującymi nazwami:
bull et terier
pit dog
half and half
pit bull terier
Jeśli chodzi o American Staffordshire
Terrier'a - nie ma wspólnych poglądów na temat jego przodków. Wielu
historyków kynologii uważa, że biały terrier angielski został skrzyżowany
z buldog'iem, w wyniku czego miał powstać biały bullterier. Niektórzy
(dla przykładu: Matheson), uważają bullterier'a za przodka angielskiego
białego terrier'a. Są to bardzo zróżnicowane poglądy. Przy takiej rozbieżności
jest trudno o stwierdzenie, jak na prawdę powstała rasa.
W latach 1860-1870 pierwsze pit bull terrier'y trafiają do Ameryki,
gdzie bardzo szybko zostają uznane za najlepiej walczące psy. Ale nei
wszystkie przywiezione z Anglii psy trafiały na arenę. Niestety te,
które docierały do normalnych domów stanowiły mniejszość.
Ameryka połowy XIX, a nawet przełomu XIX i XX wieku stanowiła przedziwny
ludzką różnorodność, zarówno pod względem pochodzenia jak i intelektualnym
i finansowym. W błyskawicznym tempie powstawały i upadały fortuny. Biedak
w jeden dzień mógł stać się bogaczem. I odwrotnie. Wyrastały nowe miasteczka
i osady, a towarzyszył temu hazadr. Dotyczył zarówno gry w kości, karty
jak i walk psów. U Londona możemy znaleźć opis walki buldoga z mieszańcem
psa z wilkiem. W większości były to jednak psy specjalnie do tych celów
hodowane. Importowane z Europy (pit bull terrier'y) stawały się sławne,
jak ich właściciele. Część z nich przeszła do historii.
Około roku 1880 Charlie Loyd sprowadził do USA dwa psy (Paddy'ego i
Pilot'a). Odniosły sukcesy w walkach, głównie w północno-wschodniej
części USA. Dały początek wielu hodolom współczesnych Amstaff'ów. Hodowcy
amerykańscy opierali się na psach pochodzących z Anglii i Irlandii.
Wytsępowały pod nazwą "Old Family"(Stara Rodzina). Old Family
dzieliła się na dwie linie:
"Old Family Red" - psy o maści czerwonej, białe lub biało
czerownej
"Old Family Red Nos" - psy o czerwonej barwie, miedzianym
kolorze nosa, warg, pazurów i bursztynowych oczach.
Psy tych linii synęły z waleczności
i małęj wrażliwoci na ból. Hodowcy tamtejszych czasów to min; Jim Cororana,
Gas Hous, Semmas...
Pit bull'e psami szeroko dostępnymi nie były. Sprzedawano je jedynie
"zaufanym ludziom", hodowane natomiat były tylko w obrębie
rodzin. MIało to na celu zachować czystość krwi i nie dopuścić do przypadkowych
skojarzeń. Z tych "reguł" wyłąmał się P.Colby. Prowadził on
swoją hodowlę, psy sprzedawał zwykłym ludziom, a ze swoim reproduktorem
jeździł do różnych hodwli. Nie znajdował uzbnania w oczach konkurentów;
nazywali go pogardliwym przezwiskiem "peddler" (domokrążca).
Założeniem Colby'ego było hodowanie psów przeznaczonych do walk, ale
cenił znaczenie kontaktu z ludźmi. Zauważył, iż psy trzymane w kenelu
nie są tak inteligentne jak w domu. Dlatego, kiedy miał za dużo psów
u siebie w domu, rozdawał je sąsiadom. Zaowocowało to w mgnieniu oka
zmianą psiego usposobienia. Waleczni gladiatorzy ringów zadziwiali wszystkich
swą łagodnością w stosunku do ludzi. Coraz częściej pełniły rolę psów
domowych, uwielbiały towarzyszyć dzieciom i bawić się z nimi. Pit'y
nie były psami jednego właściciela. Często przechodziły z rąk do rąk
("zaliczały" nawet po 10 rodzin!), aklimatyzując się z łatwością
w nowym otoczeniu, akceptując nowego właściwiela.
Na przełomie XIX i XX w. hodowla pit bull'i zaczęła przybierać formy
zorganizowane. W 1898 roku w Kalamazow w stanie Michigan, w wyniku starań
C.B. Bennt'a założono pierwszą księgę hodowlaną, opracowaną regulamin
walk psów i powołąno istniejący do chwili obecnej "UNITED KENNEL
CLUB". W 1900 r. zakazano w USA psich walk. Niestety zakaz pozostał
jedynie na papierze...
W tym momencie hodowcy podzielili się na dwie grupy. Jedni pragnęli
tworzyć z pit'ów coraz doskonalsze narzędzie do zabijania, drudzy natomiast
(stanowiący mniejszość :( ), pragnęli przekształcić pit bull'a w idealnego
psa do towarzystwa. Walka o zmianę wizerunku pit'a była zdecydowanie
utrudniona przez histeryczne przywiązanie Amerykanów do jego dotychczasowej
roli. Swoisty kult pit'a osiągnął apogeum w okresie I wojnie światowej.
W czasie manifestacji patriotycnych wizerunki pit'a widniały na proporcjach.
Na słynnym plakacie Wallece's Robinsona jako przedstawiciel USA pokazany
jest właśnie pitt bull terrier. Podpis na plakacie jest interesujący:
jestem neutralny, ale nie boję się żadnego z nich .
Najbardziej utytułowanym Pitt Bull'em z okresu I Wojny Światowej był
Stabby. Swoje tytuły zdobywał na polu walki. STOPIEŃ SIERŻANTA orzymał
po ostrzeżeniu żołnieży przed atakiem gazowym. A za pojmanie niemieckiego
szpiega otrzymał od prezydenta medal za odwagę.
Popularność rasy rosła, co zaowocowało powstaniem w roku 1921 specjalistycznego
klubu o nazwie "American Bull Terrier". Nie ustawały starania
o jej uznanie przez AKC. Proponowano nazwę "Yankee Terrier",
a "American Bull Terrier" wywołała natychmiastowy protest
członków amerykańskiego klubu Bull Terrier'a. W 1936 roku rasa została
uznana przez AKC pod nazwą "STAFFORDSHIRE TERRIER", którą
w 1972 ostatecznie zmieniono na "AMERICAN STAFFORDSHIRE TERRIER".
Co to zmieniło? Otóż rozdzielono psy walczące od wystawowych. Przywiazanie
do tradycji i odmienne spojrzenie na rolę psów spowodowało, iż wielu
hodowców pozostało wiernych starej nazwie "pit". Nie zamierzali
oni rejestrować swoich psów w AKC.
W latach 50 Pitt'y były czasowo rejestrowane w AKC jako Amstaff'y. Różnica
między dzisiejszym AST a Pitt Bull'em jest bardzo mała. Często wybitny
AST jednego dnia wygrywa wystawę AKC a drugiego UKC jako Pitt.
Wszystkie te zmiany formalne nie spowodowały spadku popularności AST
w Ameryce. Nadaj są symbolem "amerykańskiego psa".
Oto przykładowe cele, do których
używało i w dalszym ciągu używa się AST:
Firma Buster Brown - American Staffordshire Terrier'a wykorzystała do
reklamy obuwia.
Producent jeans'ów Levi Strauss - reklamnował za pomocą AST wytrzymałość
swoich spodni.
Film OUR GANG - gdy poszukiwano psa "aktora" do roli komediowej
w tym filmie, bez wahania wybrano Anstaff'a.
Amstaff'y w Polsce
Na kontynent europejski AST dotarły dość późno. Pierwszy miot przyszedł
na świat w Niemczech w hodowli Mon Amour, Petera Wickiewicza. Nazwisko
świadczy o jego polskim pochodzeniu i jest to chyba pierwszy, luźny
związek AST z Polską.
Pierwsza przedstawicielka naszego kraju to żółta suka Hamsbra Sindy,
przywieziona przez Małgorzatę Jurek. Od tego zaczął się import psów
ze Stanów i w ten sposób pani Małgorzata założyła pierwszą polską hodowlę
AST o nazwie "FLORIDA". W roku 1991 przybyła do niej błękitna
para: pies Wood's E-Z Excalubur Hero; suka Wood's E-Z Coral Seastar.
Trzeba zaznaczyć, że obydwa psy uzyskały Championaty Polski, a Coral
została pierwszym (przebywającym w naszym kraju) amstaff'em posiadającym
tytuł Interchampiona i Zwyciężczyni Eurodog Show w Belgii. W późniejszym
czasie do hodowli przybyła następna para. Oboje zdobyli tyt. Interchampiona.
W latach 1980-1990 bardzo zwiększyła się liczba AST w Polsce. Oto "przykłady":
Z Plemienie Hunów - Atilla von Schlos Auel
Konstelacja Anny - Baby von Monsterium
Imperium Karoliny - Hagele's Gandulf
An-Re-Ge - Biba de Mandraka & Nuki Amet & Ambra z Hambalek
Tobasco - Hagele's Electra
Z Jordanu - Bloody Mary Blue Florida
Samotnia Christa - Mona Lisa z Antuszy
Validus - Xenia z Hanky & Unikat Typit z Hanky
Sasquehanna - 1992 Kar Ron Zbir & Kar Ron General Patton & Fraja
Ec Hilary
A do najbardziej cenionych hodowli
Polskich zalicza się:
"z Wiślanego Portu"
"Sentinel"
"z Antuszy"
"Gang-Staff"
A osobiście dodam, że bardzo dobrym hodowcą jest również Andrzej Tomasiak;
hodowla Victory. To właśnie od Niego mam swoją Fionę :) No i pozdrawiam
Go, oczywiście :)
I na tym kończy się historia AST.
Pewnie możnaby jeszcze sporo (a nawet więcej) dodać, ale kto by to czytał?
:)
Chciałabym jeszcze dodać, że walki
psów organizowane są do dziś... Nie postępujcie tak ze swoimi psami..
|